Województwo Żylińskie (Žilinský kraj) jest trzecim największym województwem na Słowacji. Województwo jest bardzo zróżnicowane - posiada piękne dolinowe niwy, którymi płyną rzeki, obszary rolnicze i leśne oraz niezamieszkałe wysokogórskie grzbietowe pasma górskie. Ponadto na terenie województwa występuje również wiele osobliwości i niezwykłości, których nie znajdziecie w żadnym innym województwie.
Kule kamienne z Kysuc - Kysucké gule - Nižné Megoňky
Żylina jest pierwszym miastem na Słowacji, w którym Słowacy mieli swoich własnych przedstawicieli. Na podstawie przywileju wydanego w 1381 r. przez króla Ludwika I dosłownie obowiązywał w miejskich instytucjach administracyjnych nakaz równej reprezentacji Słowaków i Niemców. Osobliwością jest również tzw. Księga Żylińska (Žilinská kniha) z roku 1378 i jej tłumaczenie na język słowacki z roku 1473. Jest to najstarszy pisany zabytek o charakterze prawnym - zbiór praw miejskich, według których rządziły się miasta w północno-zachodniej Słowacji.
Najdłuższą rzeką na Słowacji jest Wag (Váh). Powstał on poprzez zlanie się Czarnego i Białego Wagu w jeden tok rzeczny. Zarówno Czarny jak i Biały Wag mają swoje źródła na obszarze tatrzańskim. Wag mierzy 403 km a pokonuje różnicę wysokości około 900 metrów. Swoją wędrówkę Wag kończy w Dunaju, do którego wpada przy mieście Komarno. Nazwa Wag pochodzi od łacińskiego słowa "vagus" - wędrowny.
Najstarszą biblioteką publiczną na Słowacji jest Biblioteka Gašpara Fejérpataky-Belopotockého w Liptowskim Mikulaszu.
Najzimniejszą miejscowością na Słowacji jest orawska wieś Orawska Lesna (Oravská Lesná) - inaczej nazywana słowacką Syberią. Pierwszą wzmiankę, w której użyto określenia "słowacki Sybir" znajdujemy w kronice parafialnej z roku 1801. Pisze się tamże również o tym, że księża byli wysyłani do tej wsi za karę a częsta była tutaj rotacja urzędników i nauczycieli. Oravská Lesná jest uznana za najzimniejsze zamieszkałe miejsce na Słowacji o średniej temperaturze rocznej 4,6 ° C.
Najstarsza i największa ogólnonarodowa instytucja kulturalna Słowaków - Matica slovenská ma swoją siedzibę w Martine.
Najbardziej odwiedzanym muzeum jest Orawskie Muzeum Pavla Országha Hviezdoslava w Dolnom Kubíne.
Największy kościół drewniany w Europie znajduje się tuż przy wsi Svätý Kríž. Ten drewniany akościół artykularny należy do jednych z największych drewnianych kościołów w Europie.
Największą salą wystawienniczą na Słowacji jest wielka sala wystawiennicza Galerii Petra Michala Bohúňa w Liptovskom Mikuláši, która mieści się na powierzchni 400 m2. Galeria Petra Michala Bohúňa jest jednocześnie galerią o największej ilości organizowanych wystaw czasowych w ciągu jednego roku. W tej Galerii ma miejsce największy fotograficzny workshop o nazwie Letnia Szkoła Foto Domu Fotografii.
Drugą najbardziej odwiedzaną galerią jest Galeria Orawska w Dolnom Kubíne. Jako jedyna w w Europie Środkowej może poszczycić się nie tylko wysoką frekwencją odwiedzających ale także najbardziej osobliwą wystawą - a mianowicie Galeria jest właścicielem łodzi o nazwie SLANICA, która wozi odwiedzających ją gości po Zalewie Orawskim i przewozi ich na tzw. wyspę Muz zwaną Slanicka Wyspa Sztuki.
Największe kamienne kule noszą nazwę Megoňky, chodzi tutaj o światową przyrodniczą osobliwość. Znajdują się one w powiecie Czaca (Čadca) (Powiat Czadecki), we wsi Milošová. Ich wielkość wynosi od 0,3 m do 2,6 m.
Największa drewniana szopka w Rajeckej Lesnej dysponuje więcej niż 170 poruszającymi się postaciami.
Źródło: Žilinský samosprávny kraj, Mgr. Zuzana Muchová